Kan ik ook stabiel blijven zonder medicijnen

Tekst: Rocco Hoekstra

Dit is een vraag die bij iedereen met een bipolaire stoornis wel eens opkomt. Sommigen hebben al na een eerste manie of depressie een weerzin tegen medicijnen. Zij geloven vaak dat een volgende episode hen nooit meer zal overkomen. De omstandigheden waren, naar hun idee, uitzonderlijk toen zij voor het eerst manisch werden. Of zij hebben nu zo het gevoel grip op hun stemming te hebben, dat zij medicijnen echt niet meer nodig vinden. Anderen zijn jaren stabiel met lithium of een andere stemmingsstabilisator en vragen zich af of zij inmiddels wel zonder kunnen.

Het ultieme en voor iedereen geldige antwoord is eigenlijk niet te geven. Het is zeer afhankelijk van allerlei individuele aspecten. De praktijk leert wel dat het helaas maar erg weinig mensen met een bipolaire stoornis lukt om zonder medicijnen klachtenvrij te blijven.

medicine-1851178_640

Worstel je met deze vraag dan doe je er goed aan zo veel mogelijk voor- en nadelen, risico’s en mogelijke gevolgen op een rij te zetten. Deze zou ik met je behandelaar uitgebreid doornemen en om daarna pas tot een weloverwogen besluit te komen.

Zaken die een rol spelen zijn de volgende:

  • Hoe groot is het risico op een terugval? Hoe vaak ben je al eerder manisch of depressief geweest? Heb je het al eerder geprobeerd zonder medicijnen en wat gebeurde er toen? Komt het in de familie voor?
  • Hoe zijn de omstandigheden nu in vergelijking met toen je voor het eerst manisch of depressief werd? Is je leven in rustiger vaarwater? Heb je inmiddels vaardigheden opgedaan om stabieler te blijven?)
  • Hoe erg is het als je opnieuw een episode zou krijgen? Hoe erg is je leven ontspoord in vorige episoden? Bleef het allemaal nog wel binnen de perken? Kan je tijdig eerste signalen herkennen en weet je daarop te handelen?)
  • Zijn voldoende voorzorgsmaatregelen getroffen? Heb je een signaleringsplan en zijn familieleden op de hoogte van je plannen? Kunnen zij bijspringen?
  • Hoe veel last heb je van je huidige medicijnen?
  • Hoe goed hebben je huidige medicijnen gewerkt? Heb je sindsdien geen klachten meer gehad? Nog altijd stemmingswisselingen?

Op www.patientplus.info staat een mooie keuzehulp die kan helpen om dit soort aspecten op een rij te zetten. Als je alles op een rij hebt gezet, kan je overwegen over te stappen naar een ander medicijn. Vaak is het best te proberen of een ander middel effectiever is of minder bijwerkingen geeft.

Als je toch besluit met medicijnen te stoppen is het van groot belang wel in zorg te blijven. Juist in zo’n periode van veranderingen zijn de risico’s groter en is het belangrijk dat je iemand kan bereiken om advies te vragen of eventueel in te grijpen. Verder kan je eigenlijk niet stoppen zonder een aantal voorzorgsmaatregelen, waarvan een signaleringsplan en het betrekken van je omgeving de belangrijkste zijn.

Zoals ik al in het begin schreef is mijn ervaring dat het niet veel mensen lukt om zonder medicijnen stabiel te blijven. Dat neemt niet weg dat ik me kan voorstellen dat die vraag om de zoveel tijd opspeelt. Een zorgvuldig overleg met je behandelaar en je omgeving is van het grootste belang om gemotiveerd te blijven medicijnen te blijven gebruiken, om de stap te maken naar een ander middel of eventueel toch te proberen te stoppen.


roccohoekstra

Dr. R (Rocco) Hoekstra heeft al jaren de bipolaire stoornis als aandachtsgebied. Hij werkt als psychiater bij Antes (voorheen Delta Psychiatrisch Centrum) te Rotterdam, waar hij de patiëntenzorg coördineert op een grote polikliniek voor bipolaire stoornissen.

In 2007 is hij gepromoveerd op een onderzoek naar verschillende biologische aspecten van stemmingsstoornissen. Op dit moment heeft vooral het gebruik van Lithium zijn aandacht. Samen met de nefroloog en de klinisch farmacoloog van het Maasstad Ziekenhuis wordt onderzoek gedaan naar de relatie tussen Lithium en de nierfunctie. Verder is hij druk met een ZonMw-project dat het verantwoord gebruik van Lithium in de dagelijkse praktijk moet bevorderen. Patiëntvoorlichting en het verspreiden van kennis over de bipolaire stoornis is een rode draad in zijn werk.

Zie ook zijn websites: www.deltamania.nl en  www.allesoverlithium.nl

9 gedachten over “Kan ik ook stabiel blijven zonder medicijnen

  1. Wat ik jaren geleden al vond en me nu ook opvalt is dat er zoveel angst aangepraat wordt. Er worden al zoveel beren op de weg gegooid en natuurlijk is het goed om de keuze te stoppen met medicatie goed te overwegen, maar vooral gegeken vanuit je kracht en niet vanuit de angst.
    Ook dat je altijd in zorg moet blijven, pure angst en naar mijn idee onzin. Wie zegt dat dit nodig is? Ja, er zijn mensen die stoppen, geen zorg hebben en terugvallen, heel naar, maar er zijn ook heel veel mensen die stoppen, ook met de zorg en een geweldig leven leiden.
    Het idee dat je levenslang patiënt bent mag weg.
    Ik ben iedere dag nog dankbaar dat ik dit alles niet geloofde.

    Like

  2. Als je wilt afbouwen zijn wat mij betreft de belangrijkste vragen:
    Heb je door wat belangrijke triggers zijn die tot eerdere episodes hebben geleid? Heb je inmiddels geleerd om nu constructief om te gaan met jezelf als je getriggerd bent? Heb je oude pijn verwerkt die aan je triggergevoeligheid ten grondslag ligt? Kun je nu je emoties laten stromen en je boosheid en verdriet voelen en constructief uiten? Heb je meer contact met je lichaam? Ben je beter geaard?
    Als dit allemaal abacadabra voor je is of het antwoord is overwegend ‘nee’, denk dan nog dieper na of het wel verstandig is om je medicatie af te bouwen.

    Like

  3. Ik slikte Lithium en indien nodig Olanzepine. Maar ik voelde me niet echt happy daarmee. Het voorkwam idd de extremen, maar ik had niet idee dat ik nog mijn eigen gevoelens had. Vorig jaar gestopt. Net als met de medicatie gaat nog streeds up en down, maar ik heb in elk geval mijn eigen gevoel terug. Lastig uit te leggen wat dat betekent. Ik heb nog wel olanzepine achter de hand om de manies in te dammen. Tot op heden gaat het erg goed. En hoop dat dat zo blijft.

    Liked by 1 persoon

  4. De vraag of je als “bipolair” wel of niet zonder medicijnen kunt is nooit zo maar even te beantwoorden. Laat ik voor mijzelf spreken: Hoewel ik al 18 jaar stabiel ben kies ik toch voor een stemmingsstabilisator. Carbamazepine om precies te zijn. In de loop der jaren afgebouwd van 900 naar 300 milligram per dag. Maar het haalt nog steeds net de scherpe kantjes eraf. Maakt mij iets minder gedachtenvluchtig. Zie het maar als een vangrail. Ik stuur en rem zelf wel. Contragedrag, ziekte inzicht en de ouderwetse drie R’s zijn hoofdzaken geworden. De medicatie is bijzaak.

    Liked by 1 persoon

Plaats hieronder je reactie.

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s