Mijn moeder schoof haar ziekte onder het tapijt

Tekst: Diana de Raaf

Ik groeide op in een disfunctioneel gezin. Officieel waren wij met zijn tweeën: mijn moeder en ik. De hoeveelheid aanwezigen in ons huis was echter zeer variërend. In Vledder (Drenthe) waar ik opgroeide, was het vrij normaal om kostgangers te hebben. Dit varieerde van één tot zes kostgangers die ik bijna allemaal als broer of zus beschouwde. Mijn vader was voor mijn geboorte overleden en mijn moeder had een bipolaire stoornis. In die tijd manisch depressief genoemd. Ik vond het fijn dat er regelmatig kostgangers in huis waren maar in het weekend waren mijn moeder en ik samen en ving ik dus de meeste emotionele klappen op. Op haar goede dagen was ze lief, aandachtig en zorgzaam. Op haar slechte dagen was ze afwezig, chaotisch en impulsief. Ze is wel eens agressief geweest tijdens een psychose naar de huisarts en naar een kostganger maar nooit naar mij.

Wanneer mijn moeder precies de diagnose kreeg weet ik niet. Ik wist als kind wel dat er iets mis was met mijn moeder, maar wat het precies was dat wist ik niet. Op mijn 15e ben ik uit huis geplaatst. Een tiener en een bipolaire moeder, die haar ziekte wilde verbergen, gaan niet samen.

Zoals veel KOPP-kinderen* gaf ik mijzelf hiervan de schuld.”

Op een dag belde een kostganger mij. Ik was toen ongeveer 18 jaar, woonde en werkte in Den Haag, zo ver mogelijk van mijn moeder vandaan. Hij vertelde mij allemaal zaken die ik herkende als een psychose. Bijvoorbeeld dat mijn moeder in haar broek had geplast en dat ze dingen zag die er niet echt waren. Ik heb hem gevraagd meteen de huisarts te bellen en te melden dat ze in een psychose zat. De huisarts heeft toen Haldol voorgeschreven. Ik heb die nacht mijn nachtdienst afgemaakt en ben meteen naar Drenthe gereisd. Daar aangekomen heb ik de medicijnen, met medeweten van haar, in de koffie gedaan en gevraagd of ze het wilde opdrinken. Gelukkig dronk ze het op maar ze bleef nog lang in psychose. Ik heb de hele nacht geprobeerd haar aan het slapen te krijgen maar ze moest nog van alles doen zoals de planten water geven. Ze rookte shag en ik draaide voor haar een shagje omdat het haar zelf niet meer lukte. Ze stak hem op en drukte hem meteen weer uit.

Als kind heb ik nooit geweten dat mijn moeder een bipolaire stoornis had. Hier kwam verandering in toen ik 22 jaar was en naar een programma van ‘Rondom tien’ keek die over partners van manisch depressieve mensen ging. Voor mijn gevoel was alles vergelijkbaar met mijn moeder. Ik heb haar dat verteld, maar dat maakte haar woest. Ze was zo woest dat we elkaar negen jaar niet meer hebben gezien. Mijn moeder overleed toen ze net 59 was geworden. Alles aan haar was op. Door de vele manische episode en psychoses is ze, denk ik, net zoveel uren wakker geweest als iemand die gemiddeld iedere nacht 8 uur slaapt en 80 geworden is. Bij elkaar genomen heeft mijn moeder dus maar weinig slapende uren doorgebracht en op haar 59ste was alles op. Nieren, hart, vochthuishouding en ga zo maar door. Mijn moeder had geen fijn leven maar ze is gestorven in haar slaap. Wij hadden toen net weer anderhalf jaar contact. Vlak voor haar overlijden kwam ik erachter dat ze lid was van de patiëntenvereniging voor manisch depressieven.

mother-589730_640

De laatste twee momenten dat we eigenlijk voor het eerst echt intiem contact hadden, waren mooi. De één na laatste keer vertelde zij mij dat ik vast door haar ziekte een hele moeilijke jeugd gehad moet hebben. Ik kon haar zeggen, dat het mij heeft gevormd tot wie ik toen was.

Mijn moeder verborg haar ziekte zo goed mogelijk voor de buitenwereld. Zelfs tot vlak voor haar overlijden. Iets waar ik als kind erg onder heb geleden. Mijn moeder heeft mij dus nooit verteld over haar aandoening. Ik heb haar het laatste jaar gezegd dat ik gebeld had met de vereniging. Ze zei: “Had het me maar gevraagd. Dan had ik je het nummer zo gegeven.” Daarmee heeft ze mij versteld doen staan. Ik heb altijd gedacht dat ze het zou blijven ontkennen.

In haar manische, psychotische en depressieve periodes was mijn moeder niet goed in staat om voor zichzelf of voor anderen te zorgen en als kind leerde ik al snel dat het huishouden beter draaide als ik de touwtjes in handen nam. Ik werd overdreven behulpzaam maar vaak niet uit het hart. De conclusie die ik als kind trok, was dat je in de omgang met anderen altijd behulpzaam en respectvol moest zijn tegen iedereen, ongeacht hoe zij met mij omgingen. Dat was de enige manier waarop je verbinding kon krijgen, dacht ik. Die conclusie nam ik mee in de relaties die ik als volwassene met andere aanging met alle gevolgen van dien. Hoewel ik respectvol, verantwoordelijk, lief en aardig was voor mijn partner, eindigde elke relatie steeds in een drama.

Wat ging er nou telkens mis? Ik begon te begrijpen waarom ik iedere keer weer terugviel op dezelfde reacties als iets als bedreigend op me overkwam. Ik wilde zo verschrikkelijk graag een fijne relatie dat ik er maar mijn specialiteit van heb gemaakt. Inmiddels ben ik gediplomeerd crisis- en relatiecounsellor en heb ik vanuit mijn levenservaring een boek geschreven over relaties. Dit boek is mijn debuut en heet ‘Tuinieren in je hoofd – op weg naar een gezond zelfvertrouwen’.

*) Kinderen van Ouders met Psychische Problemen en verslavingen.


Mijn naam is Diana de Raaf (1965) en ik ben geboren in Schiedam. Mijn vader is voor mijn geboorte overleden en mijn moeder had een bipolaire stoornis. Ze kwam daar zelf niet voor uit en daar heb ik als kind nog het meest onder geleden. Inmiddels ben ik gediplomeerd crisis- en relatiecounsellor en is mijn grootste wens uitgekomen. Ik heb al ruim negen jaar een fijne relatie. Omdat ik erg jong in de overgang ben beland, kon ik helaas zelf geen kinderen meer krijgen.

Mijn hobby is vooral muziek maken: zingen en keyboard spelen. Daarbij hebben mijn partner en ik nog een gezamenlijke hobby en dat is naar Scheveningen gaan. Daar kunnen we heerlijk samen van genieten.

Meer lezen: www.tuiniereninjehoofd.nl

7 thoughts on “Mijn moeder schoof haar ziekte onder het tapijt

  1. Ik ben bipolaire moeder van twee koppkinderen.. Mijn oudste is puber en zelf autistisch dus zij volgt haar eigen wereldje. Maar soms komt ze ineens met hele lieve en goede adviezen! Maar dat is niet haar plaats natuurlijk! Zij kan door haar autisme niet in n koppgroep . Mijn jongste van 10 is n heel ander verhaal. Ik denk dat zij uitermate geschikt is! Zij zorgt echt voor me, adviseert bv wat ik kan zeggen tegen de moeder van n vriendinnetje, zodat ik misschien wel n vriendin krijg! Ze poetst en ruimt op als er visite komt, doet kortom te veel vind ik voor haar leeftijd..
    Alleen heb ik helaas ook n man…. Ja die zin klopt… Hij wil het dus niet hebben zo’n koppgroep … ‘ jij medicaliseert alles’ is dan een van de verwijten..

    Like

    • Wat jammer Miriam.. Maar wat goed van jou, dat jij het (wel) ziet zitten, dat je dochter op zo’n KOPP-groep gaat. Daar is moed voor nodig. Wat vind je dochter zelf?
      Het poetsen en dergelijke, is misschien haar manier van denken: ‘misschien dat dan alles beter verloopt’. Het is inderdaad niet haar taak, maar die van een thuiszorgende desnoods, als ouder(s) dat niet (aan)kunnen.. (Ja, ik weet het. In deze tijd. is het moeilijk om zorg te krijgen…..) Kinderen overleven vaak door de schuld op zich te nemen. Immers, dan kan de situatie beteren…! Daarmee gaan ze verantwoordelijkheden naar zich toetrekken maar niet uit het hart maar uit angst. Ook later kunnen ze in relaties een soort ouderrol blijven ‘spelen’. Het wordt een soort gewoonte… Ik denk niet dat dit is wat jij en je man willen voor haar.

      Like

  2. Dag Chris,

    Op Twitter heb ik van https://twitter.com/KOPPschOUDERS regelmatig dingen geretweet. (Of op FB geplaatst). En visa versa. Dus dat is top. Hoe meer bekendheid hoe minder taboe, hoe minder eenzaamheid en andere onaangename zaken. :-). En dat naar alle alle partijen toe!

    Mede daarom heb ik ook diep respect voor Petraetcetera
    Zo gemakkelijk is dat niet!

    Keep up the good work (met zijn allen. Dat maakt alle last lichter)!

    Like

  3. Dag andere Petra (Marinus),
    Er is veel te doen voor KOPP-kinderen (volwassen en niet volwassen).
    http://labyrint-in-perspectief.nl/ organiseert en weet veel…
    Ikzelf ben nu ruim 10 jaar bij Al-Anon/ACA maar ga minderen omdat ik in september start met de opleiding Hypnotherapie. Mede dankzij de openhartigheid van Petraetcetera! Ik wilde namelijk liever geen mensen met een psychiatrische ziekte of verslaving in therapie hebben. Ik was bang, dat ik veel te (niet oprecht) braaf zou worden, net als vroeger.. (Die opleiding daarbij zal ik zelf ook meer dan genoeg baat bij hebben :-))
    Warme groet,
    Diana

    Like

    • Wat mooi Diana, wat je schrijft. En wat fijn ook dat je Labyrint~In Perspectief noemt. Op onze site van KOPP & schOUDERS https://twitter.com/koppschouders post ik regelmatig links van Labyrint met nuttige informatie voor KOPP. Zodoende weten hopelijk steeds meer lotgenoten de weg te vinden naar (h)erkenning. Ik wens je veel succes met de opleiding die je gaat volgen!
      Warme groet,
      Chris

      Like

  4. Het is goed dat mensen die gediagnotiseerd zijn bij een zelfhulpgroep komen dan kom je bekende verhalen tegen van elkaar en kunt van elkaar leren hoe nu verder.
    Ook vind ik het goed dat kopp kinderen vor zichzelf uitkomen dat schijn ook heel moeilijk te zijn omdat een kind van een bipolaire ouder vaak in alle fases het beste willen doen zowel in de plus als in de minfase.
    Kan me nu wel voorstellen dat er kinderen zijn die even afstand willen nemen om voor zichzelf ruimte te maken om zich te ontwikkelen tot sociaal vaardig mens.

    Like

Plaats hieronder je reactie.

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s